Park „Strzelnica” – płuca Bielszowic

https://youtu.be/kPS1vWrgUeM

     Gdyby wśród mieszkańców Bielszowic przeprowadzono plebiscyt na najbardziej lubiany zakątek dzielnicy, nietrudno przewidzieć zwycięzcę. Bezapelacyjnym triumfatorem zostałby z pewnością park „Strzelnica” – piękny, zajmujący blisko 15 hektarów obszar zieleni stanowiący swego rodzaju kontrast wobec przemysłowego krajobrazu centrum naszej miejscowości. Jest to miejsce malownicze, emanujące spokojem, w którym czas jakby stanął w miejscu. Dzieje się tak być może dlatego, że prace nad zagospodarowaniem tego północnego skrawka Bielszowic rozpoczęto już w okresie II Rzeczypospolitej. Przemierzając parkowe alejki, można wręcz odnieść wrażenie, że majestatyczne akacje i dęby pragną z nami nawiązać dialog… Na przestrzeni minionych siedemdziesięciu lat „Strzelnica” była świadkiem dziesiątek imprez, festynów, koncertów i zawodów sportowych. To także niezwykle popularne miejsce spacerowe, szczególnie ulubione przez pary zakochanych. I pomyśleć, że do powstania tej romantycznej oazy ciszy przyczynił się jakże mało nastrojowy kamieniołom…

kam
Mapa z początku XIX w. Strzałka wskazuje obszar kamieniołomu

            Istnienie wspomnianego kamieniołomu potwierdzają zachowane mapy kopalń węgla kamiennego wykonane przez górniczego mierniczego Renscha na przełomie 1802 i 1803 roku (teren „Strzelnicy” oznaczono jako Sandstein Brüche, czyli miejsce wydobywania piaskowca). W trakcie budowy kopalni Bielszowice w 1898 roku rozpoczęto drążenie szybów „Tonberg” oraz szybu materiałowo-podsadzkowego „Halszka” usytuowanego na Kolonii obok dawnego poligonu strażackiego. W 1905 roku wydobywano już węgiel z chodników drążonych w kierunku Bielszowic do szybu głównego. Dla zabezpieczenia pokładów i ich podsadzania przygotowano wiele urządzeń służących do wybierania piasku z miejscowej piaskowni zwanej „Szachtą” znajdującej się w dolinie parku „Strzelnica”. Piasek ten był następnie transportowany wozami (tzw. kolebami) za pomocą kolejki linociągowej do szybu „Halszka”. Na skutek eksploatacji (zaprzestanej w roku 1924) powstała rozległa, licząca kilkaset metrów długości dolina. Na jej obszarze zarząd miejscowego Związku Powstańców Śląskich wzniósł strzelnicę, a na początku lat 30. władze bielszowickiej gminy ufundowały budynek pod siedzibę organizacji. Był on przystosowany do ćwiczeń wojskowych; miał dziesięć okien strzeleckich, a na zewnątrz znajdowały się rowy służące do rozmieszczania tarcz (ustawiono je w odległości 50, 100, i 150 metrów od stanowisk strzeleckich mieszczących się w budynku).

573546
Amfiteatr w końcu lat 60. XX w.

            Warto dodać, że  sadzeniem drzew, a także wykonywaniem ścieżek i porządkowaniem parku zajmowali się bezrobotni. Jeszcze przed wybuchem wojny bielszowicki Oddział Młodzieży Polskiej zorganizował obóz szkoleniowo-roboczy, którego celem było zbudowanie ośrodka rekreacyjnego, w skład którego wchodził basen kąpielowy z trampoliną i szatnią, a także boisko sportowe (budowę ukończono w 1949 roku). Wkrótce potem w centrum parku ustawiono drewnianą muszlę koncertową (w latach 60. zastąpioną murowaną), wybudowano również lodowisko, tor saneczkowy, wyciąg narciarski, plac zabaw oraz kawiarenkę. Należy podkreślić zasługi, jakie w rozwoju parku „Strzelnica” położył ówczesny dyrektor kopalni „Bielszowice” Maksymilian Chrobok.

1181
Amfiteatr w parku „Strzelnica” współcześnie

            Niestety, niewiele z wymienionych wyżej obiektów przetrwało do dziś. W latach siedemdziesiątych XX wieku z powodu szkód górniczych rozebrano budynek „Strzelnicy” (po wojnie służył jako siedziba miejscowych hufców harcerskich). Na początku lat 90. zamknięto naturalne lodowisko, tor saneczkowy oraz unikalny w skali Śląska wyciąg narciarski. W 1998 roku podobny los spotkał bodaj najbardziej znany i lubiany obiekt parku – basen kąpielowy. Na terenie zasypanego basenu przez pewien czas znajdowało się boisko treningowe klubu „Jastrząb”, obecnie wznosi się tam nowoczesny kompleks sportowy. Przetrwała natomiast, poddana gruntownej przebudowie i przejęta przez prywatnego właściciela Restauracja „Parkowa”. Nadal dużym zainteresowaniem mieszkańców Bielszowic cieszą się też imprezy organizowane w odnowionym na początku XXI wieku amfiteatrze. W 2014 roku oddano do użytku nowy plac zabaw i siłownię napowietrzną. Rok później otwarto specjalny tor do jazdy rowerem (tak zwany pumptrack). Wszystko to sprawia, że „Strzelnica” powoli odzyskuje dawny blask.

Natalia Bernat, Karolina Hewlik, Paulina Kalemba, Wiktoria Sokoluk  Kalina Ziarkowska